Skip to main content
Llywodraeth Cymru
EnglishCymraeg

Menyw leol yn cael ei henwebu ar gyfer gwobr am helpu carcharorion i gael gwaith

Cynghorydd Gyrfa Christine yn sefyll wrth ymyl baner Cymru'n Gweithio

Mae’r cynghorydd gyrfa, Christine Baker, o’r Fenni, wedi cael ei henwebu am wobr ‘Cynghorydd Gyrfa y Flwyddyn y CDI’ am ei gwaith yn helpu i adsefydlu troseddwyr CEM Brynbuga a CEM Prescoed yn Sir Fynwy.

Mae Christine wedi gweithio i Gyrfa Cymru ers 25 mlynedd a bu’n gweithio ar y rhaglen carchardai y rhan fwyaf o’r cyfnod hwnnw, gan helpu unigolion sydd ar fin cael eu rhyddhau i ddod o hyd i gyfleoedd gwaith cynaliadwy.

Mae Gyrfa Cymru yn cynnig gwasanaethau mewn carchardai ers dros 15 mlynedd, gan weld 839 o garcharorion yn ystod 2018/19, a 10% yn fwy hyd yma yn ystod 2019 o dan ei wasanaeth cynghori newydd, Cymru’n Gweithio. 

Bydd cynghorwyr fel Christine yn mynychu ffeiriau cyflogaeth, cyfarfodydd byrddau rhyddhau ac yn cwrdd â charcharorion drwy gydol eu dedfryd i gynllunio eu camau nesaf ar ôl iddynt gael eu rhyddhau a dod o hyd i waith.

Rhoddir y wobr cynghorydd y flwyddyn, a gynhelir gan y Sefydliad Datblygu Gyrfa, i unigolion sy’n dangos ymdrech a chyflawniad eithriadol am eu gwaith datblygu gyrfaoedd. 

Fel rhan o’i henwebiad, bu’n rhaid i Christine ddangos yr effaith arwyddocaol a gafodd ar fywydau pobl drwy ei gwaith. 

Esboniodd un cyn-garcharor y bu’n gweithio ag ef sut y gwnaeth ei gynorthwyo i drawsnewid ei fywyd: “Yn y carchar, roeddwn i wir yn meddwl bod fy mywyd gwaith ar ben.  Fyddai cwmnïau byth yn fy ystyried gan fod fy nhrosedd wedi dod yn un gyhoeddus iawn ac wedi cael ei rhannu’n helaeth ar-lein.  Roeddwn wedi anobeithio’n llwyr wrth feddwl am ddod o hyd i swydd ble y gallwn ddefnyddio fy 16 mlynedd o arbenigedd yn dda. 

“Wyddwn i ddim beth oedd o fy mlaen.  Roeddwn i wastad wedi gweithio ers i mi fod yn 18 oed ac roedd meddwl am beidio gweithio wir yn fy mhoeni ac yn effeithio ar fy iechyd meddwl.

“Cefais gyfarfod â Christine ac fe wnaeth dawelu fy meddwl yn syth.  Hi oedd y golau ym mhen draw’r twnnel a arferai fod yn dywyll iawn.

“Fe wnaethom edrych ar fy sgiliau trosglwyddadwy, trafod fy hoff bethau/cas bethau, siarad am fy amgylchiadau personol a’m bywyd teuluol ac roeddwn bob amser yn teimlo’n llawer mwy positif am fy nyfodol ar ddiwedd pob cyfarfod o gymharu â dechrau’r cyfarfod. 

“Christine oedd y pwynt cyswllt cyntaf i mi.  Byddai’n gwrando arnaf, yn fy nghynghori ac yn fy nhywys i lunio cynllun gweithredu yn barod ar gyfer pan fyddaf yn cael fy rhyddhau.  Roeddwn wastad yn teimlo’n dda ar ôl ein hapwyntiadau a bod gennyf bwrpas mewn bywyd.

“Bellach, 15 mis yn ddiweddarach, rwy’n fwy positif am fy nyfodol nag erioed o’r blaen ar unrhyw adeg o fy mywyd gwaith.  Rwy’n caru fy swydd a gallaf ddweud, heb unrhyw amheuaeth, bod Christine wir wedi fy helpu i gymryd rheolaeth dros fy mywyd unwaith eto.”

O ganlyniad i uchelgeisiau Christine, sefydlodd Gyrfa Cymru raglen profiad gwaith adsefydlu ar gyfer carcharorion yn 2018. Cynhelir y rhaglen yn y pencadlys yng Nghaerdydd, gan alluogi carcharorion i ddatblygu amrywiaeth eang o sgiliau gan gynnwys sgiliau gweinyddol a gwasanaethau cwsmeriaid. 

Mae Christine yn un o dri arall sydd ar y rhestr fer ar gyfer y wobr glodwiw a gaiff ei chyflwyno mewn seremoni wobrwyo yn Leeds fis nesaf.

Meddai: “Mae gweithio gyda charcharorion yn cynnig cyfres unigryw o heriau.  Mae gan lawer o’r dynion nifer o rwystrau megis problemau llythrennedd, rhifedd a diffyg hanes cyflogaeth.

“Mae rhai yn fedrus iawn ac wedi’u haddysgu’n dda ond ni allant ddychwelyd i’w diwydiannau blaenorol.

“Er bod llawer o garcharorion yn llawn cymhelliant ac yn benderfynol o lwyddo, byddant hefyd yn teimlo’n rhwystredig yn aml gan nad oes llwybr gyrfa eglur ar eu cyfer tra byddant yn y carchar ac ar ôl iddynt gael eu rhyddhau.

“Rwy’n eu cynorthwyo drwy’r broses hon er mwyn darganfod y ffordd allan, naill ai drwy addysg, hyfforddiant, cyflogaeth neu waith gwirfoddol.

“Mae bron iawn pawb rwy’n gweithio gyda nhw yn awyddus i symud ymlaen gyda’u bywydau a gwneud rhywbeth gwahanol – ond yr her yw dod o hyd i’r rhywbeth ‘gwahanol’ hwnnw ar eu cyfer er mwyn iddyn nhw ddal ati a chreu bywyd iddyn nhw a’u teuluoedd a hynny mewn swyddi diogel a sefydlog.

“Mae wir yn fy ysbrydoli pan welaf rhywun yn codi o sefyllfa gaeedig ac yn teimlo mai prin iawn yw ei ddewisiadau, ac yna’n gweld y cyfleoedd sydd ar gael ar ei gyfer drwy’r system carchardai a’r gwasanaethau rydym yn eu cynnig ar eu cyfer.

“Ceir cyfres o broblemau unigryw ynghlwm i bob achos, sy’n golygu bod angen i mi roi ateb sy’n cyd-fynd â gofynion unigol, ond yr hyn sy’n uno pob achos yw’r synnwyr o gyflawniad rwy’n ei deimlo pan welaf rhywun yn magu hunanhyder ac yn sylweddoli bod modd dod o hyd i swydd y mae ganddo’r sgiliau a’r awydd i’w gwneud.”

I gael rhagor o wybodaeth am y cymorth y mae Gyrfa Cymru yn ei ddarparu i droseddwyr a chyn-droseddwyr drwy wasanaeth cyngor cyflogaeth Cymru’n Gweithio, ewch i Cymru 'n Gweithio.